
حقیقت این است که در تولید شیرهای خشک، شیر گاو به عنوان منبع پروتئین، چربی و کربوهیدرات استفاده می شود. اما مواد دیگری نیز هنگام تولید به آن افزوده می شود.
اگر به جای شیر خشک، به نوزاد شیر گاو فرآوری نشده داده شود، بعد از مدتی ممکن است علایم کمبود بعضی از مواد مغذی نظیر آهن، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین E ظاهر گردد. شیر گاو همچنین دارای مقادیر بیش از حد نیاز سدیم است که این مقدار اصلا برای نوزاد نیاز نیست.
همچنین از آنجایی دستگاه گوارشی نوزاد هنوز تکامل نیافته است، لذا مصرف مقادیر زیاد پروتئین موجب از دست دادن خون از ناحیه روده ای معده ای و به تبع آن کاهش ذخیره آهن در بدن نوزاد گردد. بنابراین قبل از سن یک سالگی تنها مصرف شیر خشک فرآوری و غنی شده می تواند نیازهای تغذیه ای نوزادان را برآورده نماید.
لازم است بدانید که شیر گاو یکی از مواد غذایی آلرژی زا(حساسیت زا) است. لذا در مورد کودکانی که ممکن است بطور ارثی آمادگی ابتلا به آلرژی غذایی را داشته باشند، عدم مصرف هر نوع شیری غیر از شیر مادر می تواند باعث شود که دستگاه گوارشی آنها بخوبی تکامل یافته و احتمالا در سنین بعد از یک سالگی بتواند بدون ابتلا به عوارض این آلرژی، از هر نوع شیر و غذاییکه تمایل دارند استفاده نماید.
برای اولین سال زندگی، شیر مادر یا شیر خشک مهم ترین منبع غذایی نوزاد به شمار می آیند. شیر گاو برای اولین سال زندگی اصلا مناسب نیست، اما از حدود 7 ماهگی به بعد، مقدار کمی شیر گاو یا غذاهایی که حاوی مقادیر کمی شیر گاو هستند می توانند به عنوان یک غذای کمکی مورد استفاده قرار بگیرند.
راه های زیادی برای شروع استفاده از شیر گاو وجود دارد. شما می توانید فرنی کودک خود را با شیر گاو تهیه کنید. همچنین می توانید شیر را با غذاهای جامد مثل پوره سیب زمینی یا برنج مخلوط کنید یا می توانید مقدار کمی شیر را با میوه های تازه مخلوط نمایید.
شیر گاو برای اولین سال زندگی اصلا مناسب نیست، اما از حدود 7 ماهگی به بعد، مقدار کمی شیر گاو یا غذاهایی که حاوی مقادیر کمی شیر گاو هستند می توانند به عنوان یک غذای کمکی مورد استفاده قرار بگیرند.
هر چه سن کودک افزایش می یابد، نگرانی از کمبود کلسیم نیز افزایش می یابد. بیش از 20 درصد کودکان مقادیر ناکافی از کلسیم را دریافت می کنند. این امر بدان علت است که اکثر کودکان از نوشیدنی هایی استفاده می کنند که حاوی مقادیر ناکافی کلسیم می باشد.
سال های اول زندگی کودک، زمان رشد و تکامل استخوان های اوست، لذا مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم زیاد در این سن بسیار مفید می باشد. در این مورد شیر یک نوشیدنی خوب و مفید است، زیرا قند موجود در شیر(لاکتوز) و همچنین ویتامین D موجود در آن از عواملی هستند که موجب افزایش جذب کلسیم می شوند.
* نباید قبل از یک سالگی، شیر پرچرب گاو را به کودک خود بدهید.
* کودکانی که دارای سابقه ابتلا به آلرژی یا دیابت وابسته به انسولین هستند، نباید به هیچ عنوان قبل از پایان یک سالگی، به غیر از شیر مادر و شیر خشک هیچ نوع شیری را مصرف نمایند.
* مصرف شیر گاو به عنوان یک غذای مکمل، تنها بعد از هفت ماهگی توصیه میشود.
* بعد از یک سالگی، دریافت مقادیر کافی شیر موجب می شود که کلسیم مورد نیاز کودک تامین شود.
انسان سالم نیاز به تنوع و احساس و درگیری تازه دارد .
انسان سالم میداند که خوشبختی هدف نیست و چه بسا زندگی شخص سالم سخت و تلخ و آکنده از درد و رنج باشد .
انسان سالم در زندگی ایجاد انگیزه تازه ، نیرومند و حیات بخش ایجاد میکند .
انگیزه شخصیت سالم ، آمال و آرزوها و امیدهای اوست .
انسان سالم خود را با فعالیت ها گسترش می بخشد .
انسان سالم در کار مشارکت اصیل دارد و کار فقط برای درآمد نیست و نیازهای دیگران را نیز بر می آورد.
انسان سالم ارتباط صمیمانه با دیگران دارد و توانایی ایجاد رابطه سالم بدون درد و ترس و پر از عشق بدون انتظار را دارد .
انسان سالم امنیت عاطفی دارد و درواقع پذیرفتن خویشتن است . نقاط ضعف و قدرت خود را می بیند .
انسان سالم واقع بینانه می نگرد و همه مردم را نیک یا بد نمی پندارد. واقعیت را همان گونه که هست می پذیرد .
انسان سالم مهارت و وظایف خود را میداند و میداند که مهارت داشتن به تنهایی کافی نیست و بلکه خوبست که مهارتها را به شیوه های صمیمانه و مشتاقانه و متعهدانه بکار برد و از خود از هر جهت مایه گذارد.
انسان سالم روی عینیت بخشیدن به خود کار میکند و برای خودشناسی همیشه کار میکند .
انسان سالم تقصیرها و اشتباهها و کمبودها و دریافت نکردن های خود را به دیگران نسبت نمیدهد .
انسان سالم به جلو می نگرد و هدف به جلو رفتن است .
انسان سالم از واژه «بهتر است » استفاده میکند و نه از واژه «باید».
انسان سالم میتواند راحت عشق بورزد و خود را در روابط مهرآمیز با دیگران گسترش بدهد . کمال و توفیق دیگران برای او دست کم به اندازه رشد و اعتلای خودش اهمیت دارد .
انسان سالم چون خود را میشناسد از رابطه اش با خود و دنیای پیرامونش صدمه نمی خورد .
انسان سالم از تجربه تلخ و شیرین می آموزد و آنها را بدشانسی نمی نامد.
انسان سالم با کنش کامل در هر لحظه زندگی همه جانبه دارد . هر تجربه ای برای او چنان تازه است که گویی پیش از آن هرگز وجود نداشته است .
انسان سالم ، انسان تدافعی نیست و از اینکه مردم درباره او چه بیاندیشند ترسی ندارد . او از مباداها واهمه ندارد و بهترین تلاش خود را در هرمرحله از زندگی انجام میدهد.
انسان سالم برپایه عوامل عاطفی ، عقل و منطق عمل میکند .
انسان سالم از آزادی عمل و انتخاب و بدون محدودیت و ممنوعیت عمل میکند .
انسان سالم میداند که آزادی انتخاب قانون درست است .
انسان سالم که دارای کنش و کارکرد کامل است بسیار خلاق است . او با رهنمودهای از پیش تعیین شده زندگی نمیکند .
انسان سالم اظهار نظر شخصی خود را بدون ترس بیان میکند .
انسان سالم خودش است و مانند کودکان
بی غل و غش و بدون انتظار از خود و دیگران عمل میکند و احساس تسلط بر زندگی و رهایی از هرقید و محدودیت دارد.
انسان سالم خود جسمانی را میشناسد و میداند که چیزهایی در بیرون من است که با من تفاوت دارند .
این خود شناسی حدود 15 ماهگی
ایجاد میشود و آن همان تمایزی است که کودک شیرخوار
میان انگشتهایش و چیزی که با انگشتهایش گرفته است میگذارد .
انسان سالم هویت خود را تشخیص میدهد و آن همان نام خود کودک
است که حس «من» یا «خود» را به وجود می آورد . من کیستم را میشناسد .
انسان سالم احترام به خود را که مرحله اکتشاف است و در دوسالگی
آغاز میشود را میشناسد . من .... میخواهم .... من .... میخواهم ....
انسان سالم گسترش خود و محدودیت ها را میبیند و می شناسد .
آغاز توانایی از 4 سالگی
شروع میشود . "مال من ، کشور من ، شغل من ، دین من ...
انسان سالم تصور از خود را می شناسد و اینکه خود را چگونه می بیند و از آنچه از 0 تا8 سالگی
به او گفته اند که کار بد تو و رفتار بد تو ... پس تو بد هستی
خود را دور می کند و تصور خوب ازخود میسازد .
انسان سالم خود و دیگران را دوست دارد و هرگز خود و دیگران را سرزنش نمی کند و اشتباهات خود و دیگران را پله ترقی خود در آینده میداند .

شیرخوار از دو ماهگی تبسم میکند و در چهار ماهگی میخندد و همچنین گردن میگیرد.
شیرخوار از چهار ماهگی از وضعیت به پشت «سوپاین» به وضعیت روی شکم «پرون» میغلتد و از پنج ماهگی از شکم به پشت میغلتد. از شش ماهگی تا حدی قادر به نشستن است.
در سه، چهار ماهگی وقتی به شکم خوابیده گردنش را کمی بالا میآورد و در شش ماهگی سینهاش را بلند میکند. همچنین در شش ماهگی شیی را در تمام جهات دنبال میکند.
شیرخوار در نه ماهگی قادر است روی زمین بخزد. خزیدن روی زمین باعث استحکام عضلات شکم، دست و پای شیرخوار میشود.
در ده ماهگی قادر به پیدا کردن اشیایی است که شما آن را پنهان کردهاید.
در یک سالگی قادر به ایستادن است و چند کلمه را میتواند بگوید.
از هجده ماهگی شیرینزبانی بچه شروع میشود. او قادر است با چند کلمه جملات قشنگی را بسازد و چهره والدین جوانش را شاد و خندان کند. اگر بچهای در هجده ماهگی کلمه یاد نگیرد و نتواند بگوید و در 30 ماهگی قادر به گفتن یک جمله ساده نباشد باید از نظر اختلال در تکلم به طور جدی ارزیابی شود.
یک شیرخوار در 18 ماهگی قادر به کنترل ادرار میباشد و در24 ماهگی میتواند مدفوعش را کنترل کند. در 18 ماهگی میتواند خط عمودی بکشد، در 24 ماهگی منحنی رسم کند و در سه سالگی + میکشد و در 4 سالگی قادر به رسم مربع است.
در 5 سالگی مثلث، و در 6 سالگی لوزی رسم میکند البته برخی شیرخواران ممکن است زودتر و برخی دیرتر قادر به انجام کارهای فوق باشند.





چگونه و با چه معیاری رشد کودکان را ارزیابی کنیم؟
رشد جسمی اطفال در یکی دو سال اول عمر دارای شیب تندی است. رشد سیستم اعصاب مرکزی (CNS) تا 2 سالگی رشد خود را طی میکند و در سال اول خیلی زیاد است. رشد سیستم عصبی مرکزی تا 5 سالگی دارای شیب تندی است و سپس ملایم میشود.
1ـ وزن
2ـ قد
3ـ دور سر
از این سه معیار میتوان گفت که آیا کودکی در جاده سلامتی قرار دارد یا خیر. از بین این سه معیار، دور سر بخصوص دو سال اول از اهمیت بیشتری برخوردار است ولی کمبود تغذیه به ترتیب ابتدا روی وزن سپس روی قد و نهایتا روی دور سر اثر میگذارد.
دور سر یک نوزاد فولترم به طور طبیعی حداکثر 35 سانتیمتر است این اندازه میتواند بین 35 ـ 30 سانتیمتر متغیر باشد.
دور سر نوزاد و شیرخوار باید با متری که کش نیاید اندازهگیری شود و باید از بالای ابروها و برجستگی پسسری (اکسیپوت) عبور کند.
در سه ماه اول، 6 سانتیمتر و در سه ماه دوم، 3 سانتیمتر و در شش ماه دوم نیز 3 سانتیمتر به دور سر اضافه میشود که مجموعا در سال اول، 12 سانتیمتر به دور سر نوزاد افزوده خواهد شد.
باید توجه داشت که تا 5 سالگی اندازهگیری قد باید در وضعیت خوابیده « Length » انجام گیرد و بعد از آن در وضعیت ایستاده « Hight » انجام شود. قد نوزاد فولترم حدود 50 سانتیمتر است و سپس در سال اول 25 سانتیمتر به آن افزوده میشود. سپس قد کودکان بین 2 تا 12 ساله را از فرمول زیر تعیین میکنیم:
77 + (6 × سال) = اندازه قد کودکان 2 تا 12 ساله به سانتی متر
وزن نوزادان به طور طبیعی میتواند بین 5/2 تا 5/3 کیلوگرم متغیر باشد. با استفاده از فرمولهای زیر میتوان وزن را تا 12 سالگی تعیین نمود.
8 + (2 × سن کودک به سال) = 6 ساله - 2 ساله
5 - (7 × سن کودک به سال)2 = 12 ساله ـ 6 ساله
ولی به طور کلی وزن شیرخوار در 5 ماهگی دو برابر وزن موقع تولد و در یک سالگی سه برابر وزن موقع تولد خواهد شد.
* بچهای که به طور طبیعی در ابعاد فیزیکی و روانی و مغزی دایما در حال رشد باشد میگویند در جاده سلامتی پیش میرود. بنابراین با در دست داشتن این اطلاعات مختصر میتوانیم ارزیابی دقیقی از وضعیت سلامتی کودکانمان داشته باشیم و در صورت بروز هر گونه اختلالی سریعا اقدام نماییم.
در بررسیهای انجام شده وزن نسبت به سایر معیارهای ارزیابی تندرستی کودکان از حساسیت بیشتری برخوردار است. وزن به سرعت میتواند تحت تأثیر عوامل بیماریزا و عفونی و سوء تغذیه قرار بگیرد در حالی که سایر معیارها (قد ـ دور سر و دور بازو) بعد از مدت زمان طولانیتری تحت تأثیر این عوامل از ادامه روند رشد باز میمانند.
بنابراین والدین باید توجه داشته باشند که ماهی یک بار بخصوص در سال اول، شیرخوار به طور مرتب توزین شود. پس به مجرد اینکه احساس کردیم که رشد وزنی کودک کند شده و یا کودک دچار لاغری چشمگیر شده است باید با مراجعات منظم و توزین دقیق به توصیههای بهداشتی و درمانی پزشک به دقت عمل نماییم و با این اقدامات از بیماری خطرناک سوء تغذیه پیشگیری نماییم. این اقدامات وظیفه مشترک والدین و مراکز بهداشتی است.
آنچه باید تذکر دهیم این است که سرعت رشد وزن بسیار سریعتر از رشد قد و دور سر و دور بازو است. به عنوان مثال شیرخوار یک سالهای که وزن تولدش 4/3 کیلوگرم بوده است، در یک سالگی باید سه برابر وزن موقع تولدش را داشته باشد در حالی که قد این انسان یک ساله 1 / 5 برابر قد موقع تولدش است.
محیط دور بازو بخصوص در قسمت وسط بازوی چپ از معیارهای تعیینکننده رشد و حرکت در جاده سلامتی است. اگر میزان دور بازو در شیرخوار از 14 سانتیمتر کمتر باشد دچار سوء تغذیه است. اما اندازهگیری محیط دور بازو جزو کارها و اقدامات روزمره مراکز بهداشتی نمیباشد.


*در موقع تولد دندانهای شیری استخوانی شده و اولین آسیای دایمی نیز شروع به استخوانی شدن میکند. بچههایی که دیرتر از موعد دندانهایشان در بیایند اگر با رادیوگرافی کنترل کنیم باید مشخص باشند، البته بعضی از بچهها به ندرت فاقد دنداناند و حتی تا سنین مدرسه نیز دندان شیری ندارند تا اینکه دندان دایمی آنها در بیاید. باید توجه داشته باشیم که اگر بچهای فقط دندان نداشته باشد ولی بقیه اعمال و رفتارش طبیعی باشد و از رشد جسمانی و روانی متناسبی برخوردار باشد جای هیچ گونه نگرانی نخواهد بود.
به طور معمول از 6 ماهگی به بعد دندانها در میآیند و تقریبا تعداد دندانها در هر سنی از فرمول
«تعداد دندان = 6 - سن بر حسب ماه»
محاسبه میشوند. به دلیل اینکه دندانها در جویدن غذا و همچنین شکلگیری فک از اهمیت زیادی برخوردارند از همان ابتدا باید به دقت از دندانهای کودک مواظبت شود.
ادامه دارد ... 