نور آفتاب برای سنتز ویتامین دی (D) در بدن انسان ضروری است. کودکان به لحاظ نیاز بیشتربه ویتامین دی برای رشد استخوانها و دندانها در اثر کمبود آفتاب بیشتر مشکل پیدا میکنند. پس ضرورت دارد که بطور متناوب در طول هفته در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند ولی این نور آفتاب به دلیل لطافت و ظرافت زیاد پوست کودک ممکن است حساسیت شدید ایجاد کند قسمت عمده اشعه خورشید برای پوست مضر است بنابراین به لحاظ حساسیت بیشتر پوست اطفال در برابر نور آفتاب ممکن است محافظت پوست نیز انجام شود. از طرفی کودکان نسبت به بزرگسالان مدت طولانیتری را در هوای آزاد سپری میکنند و بطور معمول در طی یکسال 3 برابر بالغین اشعه ماوراء بنفش خورشید را دریافت میکنند. مقدار تابش پرتوهای خورشید دارای اثرات تجمعی هستند و درصورت تماس زیاد ممکن است در سنین بسیار پایین خصوصیات ژنتیکی فرد آسیب پذیر شوند. و زمینه ایجاد سرطان پوست را فراهم نماید.
بعضی از کودکان رنگدانه طبیعی پوست را بطور ارثی یا کم دارند یا اصلاً ندارند این کودکان حساسیت فوق العاده شدیدی به اشعه ماوراء بنفش خورشیدی دارند و باید از همان دوران کودکی محافظت در مقابل اشعه خورشید برای جلوگیری از ایجاد سرطان پوست را اعمال کرد.
لباس کـــــودک در آفتــــــاب
پوشش لباس کـــودک خصوصاً در فصل تابستان که روزها طولانی تر و اشعه خورشیدی عمودیتر است باید مناسب باشد لباسهائی با پوشش کامل بطوریکه دستها و پاها و گردن و سینه کودک بطور کامل پوشانیده شود ضمناً رنگ روشن لباس نیز در کاهش جذب اشعه خــــورشیدی و کاهش عوارض مؤثر است لباسهای تابستانه که معمولاً بدون آستین و پوشش کامل دست و پا میباشد لباسهای مناسبی برای تابستان کودکان نیست. ساعاتــــی از روز (10 صبح تا 5 بعدازظهر) که هوا گرمتر است و اشعه خورشیدی عمـــودیتر است، کــــودکان باید در منـــزل بازی و فعالیت و استراحت داشته باشند تا از گـــرما زدگی و آفتاب سوختگی و عـــوارض آن مصون باشند.
استفاد از کــــــلاه در کـــــــودک
کلاه خصوصاً کلاههای نقابدار که پشت گردن، گوشها و پیشانی و صورت را بپوشاند مناسبترین وسیله محافظت در برابر نور خورشید است.
استفـــاده از عینـــک آفتابــــی در کــــــودک
استفاده از عینک آفتابی طبی با نظر چشم پزشک برای محافظت چشمها و همچنین گونهها از آفتاب سوختگی مناسب است. استفاده از عینکهای معمولی غیر استاندارد با شیشههای تیره که اغلب کودکان به عنوان اسباب بازی از آن استفاده میکنند به هیچ وجه مناسب نیست و بعضاً ممکن است به لحاظ ایجاد اتساها مردمک بعلت تیرگی رنگ آن و نفوذ اشعه مضر خورشید به شبکیه چشم ضرر جدی داشته باشند. کودکانی که رنگدانه پوست آنها کم است و یا عیب انکساری چشم دارند حتماً باید با نظر چشم پزشک از عینک مناسب در مدت زمان مناسب استفاده نمایند. عینکهائی که فلزی هستند احتمال سوختگی و آسیب به پوست صورت بیشتر است حتماً باید با محافظ مناسب استفاده شوند.
کــــرمهای ضد آفتــــاب در کــــودکان
برای جلوگیری از سوختگی پوست مانند سیاه شدن رنگ پوست، سرطان پوست، پیری زودرس پوست باید ضدآفتابهای موضعی با عیار محافظتی بالا بطور مرتب به قمستهای در معرض آفتاب مالید و از تماس پوست با نور آفتاب در ساعاتی که بیشترین خطر را برای پوست دارد جلوگیری کرد. کرمهای ضد آفتاب کودکان مخصوص است و باید مناسب سن آنها و فصل سال استفاده شود. این کرمها باید ترکیباتی داشته باشد که ساختمانهای سلولی نارس را محکم کند و شدیداً نسبت به شستشو مقاوم باشد. چرا که کودک در ضمن فعالیت در معرض نور خورشید چنانچه پوست خود را با آب بشوید کرم اثر خود را داشته باشد.
نــــوع پـــوست کــــودک در آفتــــاب
کودکانی که پوست روشنتر و سفیدتر دارند تماس تدریجی با نور آفتاب شدیداً به پوست آنها آسیب میرساند. کودکان که پوست تیرهتری دارند شدت آسیب کمتر است ولی بدون آسیب نیست. کرمهای ضد آفتاب هر 2 ساعت در صورت تماس با نور آفتاب باید تکرار شود.
استفاده از لباس کم هزینهترین و سادهترین روش جلوگیری از آسیب پوست توسط نور خورشید است. پوشیدن لباس مناسب خصوصاً در ساعات حساس روز مثل قبل از ظهر تا بعد از از ظهر در تابستان بهترین روش پیشگیری مضرات نور خورشید است.
شــــرایط جدی و اثـــــرات نــــور خــــورشید
فراموش نکنید در ارتفاعات بالای تپه و بالای کوه اشعه خورشید خطرناکتر و عوارض پوستی بیشتر است و هوای ابری مانع از اثرات مضر خورشید روی پوست نیست. در هوای ابری حتی اگر آفتاب نباشد اقدامات محافظتی چشم و پوست حتماً باید انجام شود زمین خود نیز منعکس کننده اشعه خورشیدی است زمانی برف روی سطح زمین است و یا کودکان کنار رودخانه با آب بازی میکنند و یا اینکه روی شن بازی میکنند، شدت انعکاس اشعه خورشیدی بیشتر است و باعث آسیب بیشتر به پوست میشود.
وزیدن باد خنک اثر نفوذی اشعه خورشید به پوست را بیشتر میکنند بنابراین باید در این شرایط دقت بیشتری برای محافظت پوست انجام داد.
داروها و پــــــوست
بسیاری از فرآوردههای دارویی که به شکل خوراکی یا تزریقی استفاده میشود حساسیت پوست را به نور خورشید بیشتر میکند. داروهای موضعی نیز میتواند حساسیت به نور آفتاب را بیشتر کند. بعضی از داروهای اعصاب و آنتی هسیتامینها میتواند حساسیت پوست را به آفتاب بیشتر و عوارض آن را بیشتر کنند عطر و ادکلن حساسیت پوست را به نور آفتاب بیشتر میکند. کلاً از مصرف عطر و ادکلن در کودکان باید خوداری کرد خصوصاً روی پوست آنها و بالاخص وقتی که در معرض نور خورشید قرار میگیرند.
در عوض بسیاری از داروها هستند که باعث ایجاد لایه محافظ روی پوست میشود. با مشورت با پزشک داروی مناسب برای محافظت پوست باید استفاده کرد. اشعه خورشیدی 3 نوع اشعه مضر برای پوست داده، بنابراین ترکیباتی مناسبتر هستند در مقابل هر 3 نوع اشعه خورشیدی بتوانند پوست را محافظت کنند. این داروها باید ترکیبات پایداری روی سطح پوست ایجاد کنند که زمان طولانیتری پوست را در مقابل نور خورشید محافظت کنند. در ضمن در کودکانی که خصوصاً در فصل تابستان از استخر یا جکوزی استفاده میکنند کرم ضد آفتاب باید نسبت به شستشو آب مقاوم باشد و زمان طولانیتری روی سطح پوست باقی بماند. چربیهای سطح پوست بدن و رنگدانه موجود در سلولهای سطح پوست آنرا در مقابل ترکیب اشعه خورشیدی محافظت میکند بنابراین پوستهائی که چربی کمتری دارد و کودکانی که پوست خشک یا پوست بیمار دارند یا رنگدانه کمتری دارند حساسیت به نور آفتاب نیز بیشتر دارند. پیری زودرس پوست و سرطان پوست دو عارضه مهم تماس طولانی با نور آفتاب در سنین کودکی است.در ده سال اول عمر به جهت رشد و حساسیت پوست اقدامات اولیه باید انجام شود.
دکتر بتول ریاضی
توانایی هماهنگکردن زندگی حرفهای خستهکننده با زندگی خانوادگی کاملا منظم یک شاهکار است؛ مخصوصا اگر خانم خانه، مادر هم باشد. امروز در اکثر کشورهای پیشرفته ۸۵ درصد زنان ۲۵ تا ۴۹ سال درکنار زندگی خانوادگی خود، زندگی حرفهایشان را نیز دنبال میکنند. مادران شاغل عموما تلاش میکنند از پرستار بچه یا مهدها یا اطرافیان برای هماهنگکردن کار و کودکشان، کمک بگیرند ولی با این حال برخی زنان بهتر از دیگران قادر به برنامهریزی کردن برای زندگی خود هستند.
کارشناسان برای شما پیشنهاداتی در این زمینه دارند:
۱) برنامهریزی داشته باشید
زمان میتواند بهترین دوست و بهترین دشمن شما باشد. در صورتی که شما هم مادر هستید هم یک زن شاغل بهتر است از زمان بهترین بهره را ببرید. بسیاری از زنان شاغل در روز جمعه برای تمامی هفته غذا میپزند و آنها را در فریزر آماده نگاه میدارند تا هر روز مجبور نباشند ساعاتی را به پخت غذا اختصاص دهند و شب که باز میگردند به جای آنکه غذا درست کنند میتوانند تنها غذا را گرم کرده و ساعات باقی مانده خود را به آمادهکردن لباسها و برنامههای درسی فرزندشان اختصاص دهند. از سوی دیگر سعی میکنند صبحها زودتر از خواب بیدار شوند و برخی از کارهای ضروری مثل امور بانکی و... را در اول وقت اداری انجام دهند.
۲) از کارتان ندزدید
مادربودن به این معنی نیست که شما کمتر از یک حقوقبگیر بدون فرزند کار کنید. جالب است بدانید مادران شاغل بیش از زنان شاغل میتوانند تمرکز و تحرک داشته باشند. برای آنکه رییس خود را همیشه راضی نگاه دارید و به او اثبات کنید که بسیار موثر هستید روزهایی که وقت بیشتری دارید زودتر به محل کار بیایید و دیرتر آن را ترک کنید تا اگر روزی مجبورید کمی دیرتر بیایید و زودتر به خانه بازگردید، کسی شما را سرزنش نکند. البته همیشه این موضوع را درنظر بگیرید که شما یک زندگی خانوادگی هم دارید و نباید در صورت اصرار همکاران، ساعات متعلق به اعضای خانواده را به کارتان ببخشید.
۳) وقت شناس باشید
برای آنکه هم خانواده و هم رییس خود را راضی نگه دارید بهترین راه حل آن است که هر کاری را در زمان خودش انجام دهید. در خانه کارهای اداری را فراموش کنید و در اداره مرتبا به خانه زنگ نزنید. بدین ترتیب شما میتوانید بیشترین استفاده را از ساعات خود ببرید و موثر باشید در صورتی که شما روزی مجبور بودید کارهای ادارهتان را به منزل ببرید بهتر است صبح این موضوع را با اعضای خانواده در میان بگذارید و نظر آنها را جلب کنید. از سوی دیگر اگر کودکان شما عادت دارند بدون هیچ دلیلی بعدازظهرها به محل کار شما بیایند، بهتر است این عادت را متوقف کنید. تنها در صورتی که کار ضروری پیش آمد، اعضای خانودهتان میتوانند به محل کارتان مراجعه کنند یا با شما تماس بگیرند. برعکس در صورتی که رییس و همکارانتان عادت دارند، خارج از وقت اداری با شما تماس بگیرند بهترین کار این است که وقتی در خانه هستید تلفن همراهتان را خاموش کنید یا تنها به sms جواب دهید.
۴) استراحت کنید
نباید تمامی انرژی خود را صرف زندگی خانوادگی و کاریتان کنید. گرچه هر دوی آنها به شما نیاز مبرم دارند اما فراموش نکنید که شما هم باید برای خودتان وقتی قایل شوید. به عنوان مثال فعالیت بدنی مورد علاقهتان را انتخاب کنید و ساعاتی از روز را به آن اختصاص دهید. پیادهروی، ژیمناستیک، یوگا یا حتی به خرید رفتن با دوستان میتواند به شما کمک کند احساس خستگی را از خود دور کنید. کمی با خود خلوت کنید تا بتوانید همیشه به اندازه کافی انرژی داشته باشید.
۵) کمک بگیرید
کارکردن تصمیمی است که شما به همراه همسرتان آن را گرفتهاید. پس از او در کارهای خانه و رسیدگی به امور فرزندان نیز کمک بگیرید. شستن ظروف، آمادهکردن غذا، جاروکردن، بردن و آوردن کودکان به مدرسه و حمامکردن کوچولوها وظایفی هستند که بهتر است آنها را با همسرتان تقسیم کنید تا موفق باشید. در صورتی که شما کمبود مالی ندارید میتوانید از پرستار بچه یا خدمتکار برای رسیدگی به امور منزل نیز کمک بگیرید. بدین ترتیب شما وقت آزاد بیشتری خواهید داشت.
۶) خودتان را مقصر ندانید
هیچ زنی قادر نیست هم کارهای منزل و هم کارهای اداری خود را بدون هیچ کم و کاستی با هم هماهنگ کند. خود را مقصر ندانید. اگر امروز خستهاید و قادر نیستید آشپزی کنید، اشکالی ندارد اگر هرچند وقت یک بار پیتزا سفارش دهید یا غذای حاضری بخورید.
۷) هویتتان را فراموش نکنید!
مادربودن، همسربودن و یک زن شاغل بودن نباید موجب شود که شما تبدیل به یک برده شوید. شما باید زنانگی خود را همیشه حفظ کنید. بسیاری از زنان عادت دارند از خود بزنند و فداکاری کنند تا دیگران در آسایش باشند. اما این کار چندان صحیح نیست. لذتهای زنانه را همیشه در خود زنده نگاه دارید. هرچند وقت یک بار به آرایشگاه بروید و برای خودتان هم لباسهای شیک بخرید. شما یک زن هستید و سعی کنید با غرور یک زن باقی بمانید.
همه ی ما می خواهیم فرزندانمان حرف شنو باشند .
خیلی اوقات ، وادار کردن بچه ها به این که رفتار شایسته ای داشته باشند مشکل است . روش " هر چه می گویم همان است " که بیشتر والدین به آن متوسل می شوند ، معمولاً بی فایده است . خوشبختانه روش هایی برای اداره رفتار بچه ها وجود دارد که بدون برخورد ، بدون اشک و قهر ، فریاد ، کتک کاری ، یا توهینِ زبانی است . در این مبحث سعی کرده ایم اصولی را ارائه دهیم که عمل به آنها به شما و فرزندتان کمک می کند تا به هدف مطلوب برسید . شروع واقعی این گونه تربیت ، از سال های آغاز کودکی است .
1 – برخورد مثبت داشته باشید. به رفتار مناسب فرزند خود توجه کنید و در همان لحظه از آن تعریف کنید . سپس از او درخواست نمایید ( یا او را راهنمایی کنید ) تا فعالیت بعدی را انجام دهد . در این روش برای هر کاری که کودک درست انجام می دهد امتیازی قائل شوید ، به نوعی که گویی جادویی در کار است ، او به طور باور نکردنی ، درخواست های بعدی را اجابت می کند. به طور مثال به او بگویید : آفرین که یک لیوان شیر خوردی . حالا بیا کمی تخم مرغ بخور . خیلی خوب مسواک زدی . حالا بیا لباس خوابت را بپوش .
2 – برای کنترل او به نرمی رفتار کنید. هر گاه ازکودک خود خواهشی دارید ، به سمت او بروید و به نرمی او را لمس کنید . به طوری که حضور شما تقریباً موافقت کودکتان را ضمانت کند . اکنون درست در جایی هستید که فرمان شما به یک عمل تبدیل می شود . هنگامی که خواهر و برادر مشغول نزاع و درگیری هستند ، نباید با داد و بیداد دعوا را متوقف کنید . به جای آن ، به طرف آنها بروید و صحبت کنید . خیلی اوقات همین آرامش شما برای ساکت کردن بچه ها کافی است .
اگر می خواهید موافقت کودک خود را جلب کنید کمتر از " نه مؤکد " استفاده کنید و حتی المقدور از حبس کردن او در اتاقش خودداری نمایید .
3 – فرزند خود را راهنمایی کنید . اگر او به چیزی دست می زند که نباید دست بزند، به او بفهمانید که دقیقاً چه چیزهایی را می تواند لمس کند یا بردارد . اگر او روی مبل بالا و پایین می پرد ، به جای اینکه او را سرزنش کنید ، جایی را که می تواند جست و خیز کند به او نشان دهید . اگر فرزندتان روی دیوار رنگ آمیزی می کند ، مداد رنگی را از دسترسش دور کنید و برایش توضیح دهید که چطور می تواند از مداد رنگی به درستی استفاده کند . اگر فرزند خردسالتان روی میز ایستاده و می خواهید او را پایین بیاورید ، به او بگویید " اجازه نداری روی میز بایستی ، خودت پایین می آیی یا من کمکت کنم ؟ " در این صورت شما به نوعی ناتوانی های او را مهار می کنید و اعتماد به نفس از شما به فرزندتان انتقال می یابد .
4– فرزند خود را برای حضور در جمع آماده کنید. قبل از هر وضع جدیدی همچون سوار شدن به هواپیما یا حضور در جشن تولد ، موقعیت را برای او شرح دهید و انتظارات واقعی خود را بیان کنید . به طور مثال بگویید : وقتی سوار هواپیما می شویم ، در آنجا صندلی مخصوص خودت را داری و باید کمربندت را ببندی . می توانی کتاب بخوانی ، چیزی بخوری یا با اسباب بازی کوچکی بازی کنی . وقتی فردا به جشن تولد می رویم ، از تو انتظار دارم شلوغ نکنی و هنگامی که دوستت کادوهایش را باز می کند ، بنشینی و تماشا کنی .
5 – به کودک کمک کنید که کمی جلوتر را ببیند . بچه ها در هر موقعیتی که قرار دارند ، رویدادهای بعدی را نمی بینند و فقط در لحظه زندگی می کنند . برای همین ، هنگام گــذر از مرحله ای دیگر ، دچار مشکل می شوند . بنا براین بهتر است هنگامی که می خواهید او را از جایی که دوست دارد به جای دیگری ببرید ، ابتدا پنج دقیقه قبل او را مطلع کنید که تا چند لحظه دیگر باید اینجا را ترک کنید . اگر بی خبر دست او را بگیرید و به جای دیگری ببرید باعث آزار او می شوید .
6 – از جایی که برای او مشکل ساز است دور شوید. اگر هر بار با کودکتان به سوپر مارکت رفتید و با مشکلاتی روبرو شدید ، زمانی به آنجا بروید که کسی از او نگهداری می کند . بهتر است مدت یک ماه به او فرصت دهید و او را همراه خود به خرید نبرید ، این مدت ، زمان مناسبی است که این چرخه ی منفی بشکند و به شما و فرزندتان اجازه دهد که روال عادی پیدا کنید .
7 – در هر مرحله او را راهنمایی کنید . کارهای روزمره را به طور منظم انجام دهید . لباس پوشیدن ، مسواک زدن ، باز کردن در ، تمیز کردن اسباب بازیها ، رفتن به رختخواب ، همه ی اینها مجموعه ای هستند که رویدادهای مهم روزانه محسوب می شوند. شما می خواهید فرزندتان هر یک را با موفقیت پشت سر بگذارد و در گذر از هر مرحله ، رفتار مناسبی داشته باشد . دقت کنید که هر یک از مراحل رشد کودکتان در کارهای روزمره پنهان شده است . او به تدریج می تواند کفشهایش را بپوشد و یا به حمام برود . شما نخست باید او را از لحاظ فیزیکی ( در هر مرحله انجام امور روزانه ) راهنمایی کنید و بعد فقط نظاره گر باشید . مثلاً به او بگویید : " من نمی توانم لباست را دربیاورم ؛ اما تو را تماشا می کنم که چطور این کار را می کنی ."
8 – گاهی بعضی امور را به کودک یادآوری کنید . بچه ها به راحتی ممکن است چیزی را فراموش کنند . این وظیفه شماست که بعضی موارد را به آنها تذکر دهید . مثلاً اگر کودک شما فراموش کرد به دستشویی برود . باید با مهربانی به او بگویید " وقت دستشویی" رفتن است . یک کلمه ی یاد آوری برای او بسیار مفید خواهد بود . به جای اینکه بگویید " اتاقت را مرتب کن " بهتر است به مورد مشخصی اشاره کنید . یعنی بگویید کتاب ها را در قفسه آبی، و اسباب بازی ها را در قفسه پایینی بگذار. هر قدر فرمان های شما واضحتر باشد پذیرفتن آنها برای کودک آسانتراست .
9– هنگام فرمان دادن به کودک ، از دستورات واضح و روشن استفاده کنید. علت انجام هر کاری را برای کودک توضیح دهید. همانطور که شما و فرزندتان در حال مسواک زدن هستید ، برای آگاهی او توضیح دهید که چه کار می کنید و چرا . مثلاً بگویید : " ببین من خمیر دندان را به تمام دندانم می رسانم . می خواهم همه ی جوجوهایی که آنجا زندگی می کنند را در بیاورم . حالا با آب ، دهانم را می شویم ، غرغره می کنم و بعد آب دهانم را بیرون می ریزم . بیا با هم این طوری مسواک بزنیم ".
غمگینم! خیلی .
...وقتی خبر بدی میشنوم .
وقتی خبر از دردی که راه چاره ای نداره .
وقتی جوابی ندارم به صاحب درد بدم .
دلم می لرزه ... مگه درد آنها با لرزش دل من کم میشه ؟
کاش می شد.